Wprowadzenie do cyklu
Boli Cię kręgosłup. Idziesz do lekarza. I zaczyna się: „niech pan zrobi rezonans”, „potrzebujemy RTG”, „skieruję panią na EMG”, „proszę zrobić tomografię”. Nazwy badań brzmią jak zaklęcia z Harry’ego Pottera, a Ty nie wiesz, czym się różnią, które naprawdę potrzebujesz, czy będzie bolało i ile to kosztuje. Ten cykl artykułów wyjaśni Ci wszystko – ludzkim językiem, bez medycznego żargonu.
-
RTG kręgosłupa – najstarsze badanie, które nadal ma sens
RTG kręgosłupa – co pokazuje, czego nie widać, jak przebiega badanie, ile kosztuje i kiedy jest potrzebne. Prosty przewodnik dla pacjenta. Czym jest RTG? RTG (rentgen, zdjęcie rentgenowskie, radiografia) to najstarsze i najprostsze badanie obrazowe kręgosłupa. Wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie – rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, które przenika przez tkanki miękkie (mięśnie, skóra, narządy), ale jest zatrzymywane przez tkanki twarde (kości,…
-
Rezonans magnetyczny kręgosłupa (MRI) – „złoty standard”, który widzi (prawie) wszystko
Rezonans magnetyczny kręgosłupa – jak działa, co widać, jak się przygotować, ile trwa, czy boli i ile kosztuje. Kompletny przewodnik dla pacjenta przed badaniem MRI. Czym jest rezonans magnetyczny? Rezonans magnetyczny (MRI – Magnetic Resonance Imaging) to najdokładniejsze badanie obrazowe kręgosłupa, jakie mamy do dyspozycji. W przeciwieństwie do RTG czy tomografii komputerowej nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego – zamiast…
-
Tomografia komputerowa kręgosłupa (CT / TK) – kiedy potrzebna i czym różni się od rezonansu
Tomografia komputerowa kręgosłupa – czym się różni od rezonansu, kiedy jest lepsza, jak przebiega, dawka promieniowania i koszt. Przewodnik dla pacjenta. Czym jest tomografia komputerowa? Tomografia komputerowa (CT, TK, komputer) to badanie obrazowe, które – podobnie jak RTG – wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, ale w dużo bardziej zaawansowany sposób. Zamiast jednego płaskiego zdjęcia, aparat CT obraca się…
-
EMG – badanie, które sprawdza Twoje nerwy (i tak, trochę boli)
EMG kręgosłupa – czym jest elektromiografia, jak przebiega, czy boli, co pokazuje i kiedy jest potrzebna. Uczciwy przewodnik dla pacjenta przed badaniem nerwów. Czym jest EMG? EMG (elektromiografia) to badanie czynnościowe nerwów i mięśni. W przeciwieństwie do RTG, CT czy MRI, które pokazują JAK WYGLĄDAJĄ struktury, EMG sprawdza JAK DZIAŁAJĄ nerwy i mięśnie. To trochę jak różnica…
-
Inne badania diagnostyczne w chorobach kręgosłupa – krótki przewodnik
Densytometria, scyntygrafia, mielografia, blokady diagnostyczne – jakie inne badania stosuje się w diagnostyce chorób kręgosłupa. Krótki, zrozumiały opis każdego z nich. Densytometria (DEXA) – badanie gęstości kości Co to jest? Densytometria to badanie, które mierzy gęstość mineralną kości – czyli ile „materiału kostnego” jest w Twoich kościach. Służy do diagnostyki osteoporozy – choroby, w której kości stają się porowate…
Bibliografia (dla całego cyklu)
[1] Brinjikji W, Luetmer PH, Comstock B, et al. Systematic literature review of imaging features of spinal degeneration in asymptomatic populations. American Journal of Neuroradiology. 2015;36(4):811–816. doi:10.3174/ajnr.A4173
[2] American College of Radiology. ACR Manual on Contrast Media. Version 2022. — Wytyczne dotyczące kontrastu gadolinowego i jodowego.
[3] Nachemson AL. Disc pressure measurements. Spine. 1981;6(1):93–97.
[4] Jarvik JG, Deyo RA. Diagnostic evaluation of low back pain with emphasis on imaging. Annals of Internal Medicine. 2002;137(7):586–597. doi:10.7326/0003-4819-137-7-200210010-00010
[5] Chou R, Qaseem A, Owens DK, Shekelle P; Clinical Guidelines Committee of the American College of Physicians. Diagnostic imaging for low back pain: advice for high-value health care from the American College of Physicians. Annals of Internal Medicine. 2011;154(3):181–189. doi:10.7326/0003-4819-154-3-201102010-00008
[6] American Association of Neuromuscular & Electrodiagnostic Medicine (AANEM). Practice guidelines for electrodiagnostic studies in lumbosacral radiculopathy. — Wytyczne dotyczące stosowania EMG w diagnostyce radikulopatii.
[7] World Health Organization. WHO Scientific Group on the Assessment of Osteoporosis at Primary Health Care Level. Summary Meeting Report. Brussels, 2004. — Kryteria diagnostyczne osteoporozy (T-score).
[8] Bogduk N. Practice Guidelines for Spinal Diagnostic and Treatment Procedures. 2nd ed. San Francisco: International Spine Intervention Society; 2013. — Standardy blokad diagnostycznych kręgosłupa.
Cały cykl artykułów ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Decyzję o wyborze badania diagnostycznego podejmuje lekarz prowadzący na podstawie indywidualnej oceny klinicznej.
